AMP NEDİR?
NASIL ÇALIŞIR?
AMP Siten İçin Gerekli mi?
AMP, hızlı sayfalar oluşturmak için kullanılan açık kaynaklı bir web teknolojisidir. Bu rehberde nasıl çalıştığını, hangi kısıtları getirdiğini ve siten için gerekli olup olmadığını değerlendirebilirsin. AMP kullanmak Google sıralamalarında yükselme garantisi vermez.
AMP Gerçekte Nedir?
Mobil hız, ziyaretçinin sayfayı kullanmasını etkiler. Ancak her ziyaretçi üç saniyede ayrılmaz ve Google sayfaları tek bir hız eşiğiyle değerlendirip sıralamaz. İçerik kalitesi, kullanıcının ihtiyacı ve sayfa deneyimi birlikte önem taşır.
AMP, belirli HTML kuralları ve hazır bileşenlerle yükleme işini düzenler. Sayfa kendi sunucundan veya desteklenen bir AMP önbelleğinden sunulabilir. Gerçek hız; görsellere, sunucuya, bağlantıya ve kullanılan bileşenlere bağlıdır.
Hızı değerlendirmek için LCP, INP ve CLS metriklerini birlikte izle. Google Web Vitals rehberi bu metriklerin ölçüm yöntemini açıklar.
AMP (Accelerated Mobile Pages), sayfa performansını iyileştirmeyi amaçlayan açık kaynaklı bir web bileşenleri sistemidir. HTML, CSS ve JavaScript kullanımına kurallar getirir. AMP önbelleği üzerinden sunulması mümkündür; her AMP sayfasının mutlaka önbellekten açılması gerekmez.
Önce Ölç,
Sonra Karar Ver.
AMP kararını vermeden önce mevcut performansını, tasarım ihtiyaçlarını ve bakım yükünü değerlendir. Hızlı bir standart sayfa da iyi kullanıcı deneyimi sağlayabilir.
Alternatifleri İncele →AMP Nasıl Çalışır? Mimarinin 3 Temel Sütunu
WordPress eklentisi kurmak tek başına yeterli değildir. AMP HTML, çalışma zamanı ve önbellek katmanının görevlerini bilmek, uyumluluk sorunlarını teşhis etmeyi kolaylaştırır.
1. AMP HTML Nedir? (Kısıtlanmış Dil)
AMP HTML, standart HTML’ye bazı kısıtlar ve özel bileşenler ekler. Görseller için <amp-img> kullanılır; boyut bilgisinin önceden verilmesi, görsele yer ayrılmasını sağlar. Bu yaklaşım ekran kaymalarını azaltabilir, ancak tek başına sıfır CLS garantisi vermez.
| Özellik | Standart HTML | AMP HTML |
|---|---|---|
| Görsel Etiketi | <img> (Boyutsuz olabilir) | <amp-img> (Width/Height ZORUNLU) |
| Harici CSS | Sınırsız yüklenebilir | Özel CSS için 75.000 bayt sınırı; font istisnaları bulunur |
| JavaScript | Sayfayı dondurabilir (Render-blocking) | Özel AMP JS kütüphanesi hariç harici JS YASAK |
⚠️ Çıktı (Outcome): Bunu Neden Bilmelisin?
Bu kurallar, kaynak yüklemeyi düzenlemeye yardımcı olur. İyileşmenin büyüklüğü mevcut sayfaya bağlıdır; sabit bir hızlanma veya hemen çıkma oranı düşüşü vaat edilemez.
2. AMP JS: Kaynak Yüklemenin Yönetimi
AMP çalışma zamanı, bileşenlerin kaynak yüklemesini ve sayfa yerleşimini yönetir. Standart sayfaya eklenen gelişigüzel JavaScript doğrudan kullanılamaz; etkileşimler desteklenen AMP bileşenleriyle kurulmalıdır.
3. Google AMP Cache: Önbellekten Sunum
Google AMP Cache, geçerli AMP sayfalarını önbelleğe alıp sunabilen bir altyapıdır. Bir sayfanın AMP olması, her ziyaretin bu önbellekten gerçekleşeceği veya belirli sürede açılacağı anlamına gelmez.
Desteklenen ortamlarda önceden yükleme yapılabilir. Bunun kullanılıp kullanılmadığı, sayfanın sunulduğu ortama bağlıdır.
Neden Umursamalısın?
Yavaş Mobil Deneyim
- ❌ Devasa JS dosyaları sayfayı kitler (INP olumsuz etkilenebilir).
- ❌ Resim boyutları baştan belirtilmediği için ekran sürekli zıplar (Kötü CLS).
- ❌ Sunucu yanıt süresi (TTFB) yavaşsa ziyaretçi anında kaçar.
AMP ve Core Web Vitals
- ✅ Kaynak yüklemenin düzenlenmesi LCP’yi iyileştirebilir.
- ✅ Önceden ayrılan görsel alanları, ekran kaymalarını azaltabilir.
- ✅ Önbellek, desteklenen sunumlarda yanıt süresini azaltabilir.
AMP Hakkında İki Yanlış Beklenti
AMP bir sıralama faktörü değildir. Core Web Vitals, Google’ın değerlendirdiği sinyaller arasındadır; iyi skorlar üst sıra garantisi sağlamaz. Google’ın sayfa deneyimi açıklamasını incele.
AMP haber, blog ve bazı ürün sayfalarında kullanılabilir. En Çok Okunanlar bölümüne girmek için AMP zorunlu değildir. Tercihi sitenin işlevlerine, performansına ve bakım maliyetine göre yap.
Teknik Terimler Sözlüğü
Konuyu kavramak için aşağıdaki yapıtaşlarını bilmen şart. Öğren.
Largest Contentful Paint. En büyük içeriğin yüklenme süresi.
Cumulative Layout Shift. Sayfa yüklenirken kaymaların oranı.
Standart sayfa ile AMP sayfasını birbirine bağlayan etiket.
Sayfanın kullanıcı tıklamadan arka planda oluşturulması.
Uygulama Atölyesi
AMP kurulumu ve yayın kontrolü için 10 adım.
Mevcut Performansı Ölç
PageSpeed Insights ile mobil sayfanı incele. Varsa gerçek kullanıcı verilerindeki LCP, INP ve CLS değerlerini kaydet; laboratuvar testini ayrı değerlendir. FCP yardımcı bir metriktir, Core Web Vitals üçlüsünden biri değildir.
İskeleti Zorunlu Etiketlerle Kur
AMP belgesi doctype ve <html amp> ile başlar. AMP çalışma zamanı, charset, viewport, canonical ve zorunlu boilerplate stilleri gerekir. Yanındaki kod yalnızca çalışma zamanı örneğidir; tek başına geçerli bir AMP sayfası oluşturmaz.
<html ⚡ lang="tr">
<head>
<script async src="https://cdn.ampproject.org/v0.js"></script>
</head>
Bağlantıları Sağlama Al (Canonical)
Standart sayfa ile AMP sürümü arasındaki ilişkiyi belirt. Standart sayfaya AMP URL’sini gösteren rel="amphtml", AMP sayfasına standart URL’yi gösteren rel="canonical" ekle. İki sürüm temel içerik ve işlevler açısından tutarlı olmalıdır.
CSS’i AMP Kurallarına Uyarla
Özel CSS’i <style amp-custom> içinde düzenle. Özel stil ve satır içi stiller birlikte 75.000 bayt sınırına tabidir. İzin verilen font sağlayıcıları gibi istisnalar vardır; kuralları güncel AMP belirtiminden kontrol et.
Görselleri AMP-IMG Formatına Çevir
Görseller için <amp-img> kullan ve seçtiğin yerleşime uygun boyutları tanımla. Örnekteki width="800" height="400" layout="responsive", 2:1 en boy oranıyla duyarlı yerleşim oluşturur.
width="800" height="400"
layout="responsive"></amp-img>
İzleme ve Analytics Kurulumu
GA4 için AMP’ye uygun amp-analytics yapılandırmasını kullan. Eski UA- kimlikleri yerine GA4 ölçüm kimliğin gerekir. Güncel kurulum ve izin ayarlarını Google’ın AMP etiket rehberinden uygula; bu sayfadaki kısa örnek kurulumun tamamı değildir.
GA4 AMP kurulumu: 1. amp-analytics bileşenini head içine ekle. 2. Google’ın güncel gtag AMP yapılandırmasını uygula. 3. G- ile başlayan ölçüm kimliğini kullan. 4. İzin davranışını ve oturum birleştirmesini test et. 5. GA4 gerçek zamanlı raporunda veri gelişini doğrula. Bu bir kontrol listesidir; çalıştırılabilir kod değildir.
Üçüncü Taraf Araçları Kontrol Et
Üçüncü taraf araçların AMP uyumlu bileşenlerini araştır. <amp-iframe> bazı içerikleri yalıtılmış bir alanda gösterebilir; her eklentinin yerine geçmez. Kullanıcı işlemlerini ve ölçümü ayrıca test et.
AMP Doğrulama Testi
AMP Validator ile biçim hatalarını kontrol et. #development=1 parametresiyle konsolda da doğrulama yapılabilir. Geçerli AMP çıktısı, Google’da indekslenme veya üst sıra garantisi değildir.
Schema Markup Entegrasyonu (Article)
İçeriğe uygunsa Article veya NewsArticle yapılandırılmış verisi ekle. JSON-LD head ya da body içinde bulunabilir. Yapılandırılmış veri zengin görünümü garanti etmez; sayfa içeriğiyle eşleşmeli ve ilgili Google kurallarına uymalıdır.
Search Console ile İzle
Search Console’da varsa AMP raporunu kullanarak biçim hatalarını incele. İndeksleme durumunu URL Denetleme ve sayfa indeksleme raporuyla ayrı kontrol et. AMP raporundaki geçerli sayfa sayısı, indekslenen URL sayısıyla aynı şey değildir.
LCP Değerlendirme Aracı
PageSpeed Insights veya kendi ölçümünden aldığın LCP değerini seç. Araç bu değerin hangi aralıkta olduğunu gösterir; siteni taramaz, satış veya hemen çıkma oranı tahmini üretmez.
İyi LCP hedefi 2,5 saniye veya altıdır. Core Web Vitals değerlendirmesi için gerçek kullanıcıların yüzde 75’lik diliminde LCP, INP ve CLS birlikte incelenir.
AMP Olmadan Hız Nasıl İyileştirilir?
AMP zorunlu değildir. Mevcut standart sayfanın performansı iyileştirilebilir. AMP’yi kaldırma kararı veriyorsan önce özellikleri, ölçümü ve URL geçiş planını test et.
1. Yavaşlığın kaynağını ölç: sunucu, görsel, CSS veya JavaScript. 2. Görselleri uygun boyut ve formatta sun; ekran alanlarını önceden ayır. 3. Önbelleği, oturum açmış kullanıcı ve sepet sayfalarını dikkate alarak kur. 4. Kullanılmayan CSS ve JavaScript’i azalt; yükleme sırasını test et. 5. Değişiklik sonrası LCP, INP, CLS ve temel kullanıcı işlemlerini yeniden ölç. CDN ya da önbellek tek başına tüm metriklerin geçmesini garanti etmez.
Sıkça Sorulan Sorular (Kısa & Net)
AMP kullanmak SEO için hala zorunlu mu? ↓
AMP, Google’da sıralanmak için zorunlu değildir ve doğrudan sıralama avantajı sağlamaz. Standart sayfaların da iyi kullanıcı deneyimi sunması mümkündür. İyi performans tek başına üst sıra garantisi değildir.
AMP e-ticaret siteleri için uygun mu? ↓
Ürün ve içerik sayfalarında kullanılabilir. Sepet, ödeme, kişiselleştirme ve ölçüm gereksinimleriyle uyumluluğu test edilmelidir. Her e-ticaret sitesi için tek bir doğru mimari yoktur.
WordPress siteme AMP'yi nasıl kurarım? ↓
AMP destekleyen bir WordPress çözümünü önce test ortamında dene. Tema, eklentiler, formlar ve ölçüm araçları uyumlu olmayabilir. Kurulum sonrası AMP doğrulamasını ve kullanıcı işlemlerini kontrol et.
AMP sayfalarım neden indekslenmiyor? ↓
AMP biçim hatası, noindex, robots engeli, sunucu sorunu veya canonical ilişkisi gibi farklı nedenler olabilir. AMP Validator ile biçimi; Search Console URL Denetleme ile tarama ve indeksleme durumunu ayrı kontrol et. Önbelleğe alınmak ile indekslenmek aynı şey değildir.
AMP reklam gelirlerini düşürür mü? ↓
Gelir değişimi reklam yerleşimine, görünürlüğe, kullanılan reklam ağına ve ziyaretçi davranışına bağlıdır. AMP uyumlu reklam bileşenlerini kurup sonuçları karşılaştırmadan artış veya düşüş vaat edilemez.
AMP tasarımımı tamamen bozar mı? ↓
Tasarımın tamamen bozulması zorunlu değildir. CSS sınırı ve bileşen uyumluluğu nedeniyle bazı özellikler yeniden düzenlenebilir. Önce test ortamında farklı ekranları kontrol et.
URL'imde neden google.com/amp/ sitesi çıkıyor? ↓
Bazı sunumlarda Google AMP Viewer veya AMP Cache adresi görülebilir. AMP sayfası kendi alan adından da sunulabilir; her ziyaret mutlaka Google önbelleğinden gerçekleşmez.
AMP sayfamın Analytics verilerini neden ayrı görüyorum? ↓
Önbellek alan adı ile kendi siten arasındaki geçiş, oturum ölçümünü etkileyebilir. GA4 AMP yapılandırmasını ve AMP Linker oturum birleştirmesini Google’ın güncel rehberine göre kontrol et. İzin davranışı da ölçümü etkiler.
Google AMP projesini kapattı mı? ↓
AMP açık kaynaklı bir projedir. Google’ın aramada AMP’yi işlemesi, bu teknolojiye sıralama ayrıcalığı verdiği anlamına gelmez. Güncel gereklilikleri resmî AMP ve Google belgelerinden takip et.
Sitemden AMP'yi kaldırırsam ne olur? ↓
AMP URL’lerini ilgili standart sayfalara yönlendir; amphtml ilişkilerini güncelle ve kullanıcı işlemlerini test et. Geçişten sonra Search Console ve trafik verilerini izle. Yönlendirme yapmak tüm sıralamaların korunacağını garanti etmez.
Performans Tıkanıklığını Bitirme Vakti
Mobil sayfalarının performans sorunlarını belirleyip uygulanabilir bir iyileştirme planı hazırlayalım. Mevcut ölçümleri, teknik altyapıyı ve iş hedeflerini birlikte değerlendirebiliriz.
🚀 Gökhan Vatancı ile Hızlıca Görüşün
